Do jakiego wieku dziecka płaci się alimenty?

Obowiązek alimentacyjny jest zdefiniowany jako zobowiązanie do dostarczania środków utrzymania oraz środków wychowania członkom najbliższej rodziny. Obowiązek ten dotyczy się przede wszystkim dostarczania środków do życia dzieciom. Kiedy rodzice się rozchodzą lub ich władza rodzicielska ulega modyfikacjom (zostaje zawieszona, ograniczona lub rodzice zostają  jej pozbawieni) sąd zwykle nakłada na jednego lub oboje rodziców obowiązek uiszczania miesięcznych rat pieniężnych na rzecz dziecka – alimentów. Kiedy wygasa obowiązek płacenia alimentów?

Alimenty – do kiedy należy je opłacać?

Z treści kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że rodzice są zwolnieni z obowiązku alimentacyjnego gdy: 

• dziecko potrafi utrzymać się samodzielnie,
• dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania

Pełnoletność (ani osiągnięcie innego wieku) nie jest zatem granicą czasową wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Pierwsza przesłanka dotyczy samodzielności w utrzymaniu, która może (ale nie musi) wiązać się z osiągnięciem pełnoletności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że od osoby małoletniej nie można oczekiwać samodzielności, bowiem osoba poniżej osiemnastego roku życia w większości przypadków nie jest w stanie zapewnić sobie środków utrzymania w wystarczającej wysokości – wynika to z wielu powodów, np. istnienia obowiązku szkolnego i ograniczeń w dostępie do pracy dla młodocianych. Kontynuowanie nauki przez pełnoletnie dziecko może być podstawą do dalszego otrzymywania przez nie alimentów – nie dotyczy to jednak sytuacji, w których dziecko jednocześnie uchyla się od podjęcia pracy, jak i nauki (np. po skończeniu szkoły średniej przez dwa lata nie podjęło studiów, ani nie rozpoczęło pracy zarobkowej). Jednakże, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego – stacjonarne studiowanie nie wyłącza możliwości samodzielnego utrzymania się studenta, przez podjęcie pracy zarobkowej, np. w restauracjach, barach szybkiej obsługi, chyba że ze względu na stan zdrowia, skromne zdolności czy specyfikę studiów (np. bardzo trudny kierunek, który wymaga dużego nakładu nauki lub odbywania częstych, nieodpłatnych praktyk) nie miał on możliwości pracy zarobkowej lub miał je w zbyt ograniczonym zakresie, żeby dochody z pracy wystarczały na utrzymanie się. Ponadto istotnym jest, że również stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy zarobkowej (kalectwo, niedorozwój umysłowy, ciężka choroba) przez pełnoletnie dziecko powoduje utrzymanie się obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka. 

Natomiast jeśli chodzi o dochody z majątku dziecka (np. czynsz z najmu nieruchomości będącej własnością dziecka) warto wskazać, że chodzi o tzw. czysty dochód, tj. po potrąceniu koniecznych wydatków (np. podatków czy opłat lokalnych). Jeżeli taki dochód wystarcza na utrzymanie i wychowanie dziecka – nawet małoletniego, rodzice są zwolnieni z obowiązku alimentacyjnego.

Pamiętaj, że:

• osiągnięcie pełnoletności nie jest równoznaczne z osiągnięciem samodzielności,
• osiąganie dochodów z majątku dziecka może stanowić podstawę ustania obowiązku alimentacyjnego rodziców, jeśli czysty dochód wystarcza na utrzymanie i wychowanie dziecka