Ile trwa rozwód?

Sytuacja, w której małżonkowie decydują się na rozwód zdarza się coraz częściej. Wielu zastanawia się, jak długo może trwać proces rozwodowy. Zależy to od wielu kwestii, o czym możesz przeczytać w niniejszym artykule. 

Rozwód z lub bez orzekania o winie

Szybkość postępowania rozwodowego zależy w przeważającej mierze od tego, czy małżonkowie zdecydują się na rozwód z czy bez orzekania o winie.

• rozwód z orzekaniem o winie to taki, w którym sąd stwierdza, który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Trwa on naturalnie dłużej, bowiem wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego na fakt winy jednego z małżonków. 

Niektóre dowody, o których przeprowadzenie wnioskują strony, są czasochłonne. Dotyczy to przesłuchania świadków (szczególnie, jeśli są przesłuchiwani osobiście, a nie składają zeznań w formie pisemnej), przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego czy też dowodów z dokumentów (np. wtedy, gdy sąd musi się zwrócić do innego organu państwowego o udostępnienie treści dokumentu). Warto zatem pamiętać, że liczba dowodów, o które wnioskuje strona powinna być wystarczająca do wykazania winy małżonka, ale nie powinna prowadzić do przedłużenia postępowania. Czas trwania postępowania rozwodowego z orzekaniem o winie może się wahać od kilkunastu miesięcy do nawet kilku lat – w zależności od tego, ile przeprowadza się dowodów oraz jakie obłożenie sprawami występuje obecnie w sądzie (od tego zależy bowiem częstotliwość rozpraw).

• rozwód bez orzekania o winie to taki, w którym na zgodne żądanie stron sąd nie stwierdza, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Trwa on naturalnie dużo krócej, niż rozwód z orzekaniem o winie. 

Jeśli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, postępowanie rozwodowe będzie się sprowadzać w głównej mierze do przedstawienia sądowi dowodów na zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego oraz przedstawieniu oświadczeń, iż zgadzają się na nieorzekanie o winie, co w zasadzie można uczynić już w treści pozwu i odpowiedzi na pozew. 

Natomiast jeśli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci muszą porozumieć się w wielu istotnych kwestiach, takich jak: władza rodzicielska, alimenty, kontakty z dzieckiem.

Ponadto czas trwania postępowania zależy także od kwestii formalnych – ewentualne braki formalne lub fiskalne (brak opłaty sądowej od pisma) pozwu lub dalszych pism procesowych prowadzą do przedłużenia postępowania, bowiem sąd wzywa do usunięcia tychże braków.

Rozwód bez orzekania o winie kończy się zwykle na pierwszej rozprawie, tj. kilka miesięcy od złożenia pozwu – w zależności od sądu i jego możliwości może to nastąpić cztery, sześć a nawet osiem miesięcy od dokonania tej czynności.

Podział majątku

Podział majątku wspólnego może nastąpić albo w ramach postępowania rozwodowego (jeśli małżonkowie są zgodni co do podziału, bowiem w przeciwnym wypadku sąd może odrzucić wniosek o podział ze względu na ryzyko doprowadzenia do przewlekłości postępowania) albo w odrębnym postępowaniu.

Jeżeli małżonkom zależy na szybkim uzyskaniu wyroku rozwodowego, zasadniczo lepiej zostawić kwestię podziału majątku na później. 

Badanie OZSS

Opiniodawczy Zespół Specjalistów Sądowych to instytucja, której zadaniem jest sporządzanie na zlecenie sądu lub prokuratury opinii w sprawach rodzinnych i opiekuńczych oraz w sprawach nieletnich, na podstawie przeprowadzonych badań psychologicznych, pedagogicznych lub lekarskich. 

W sprawach o rozwód opinie są zlecane, gdy małżonkowie nie są w stanie dojść do porozumienia w kwestiach dotyczących dzieci (np. w kwestii władzy rodzicielskiej czy kontaktów z dzieckiem) lub gdy jeden z rodziców twierdzi, że dziecko nie jest związane emocjonalnie z drugim rodzicem. Zlecenie badania przez sąd wpływa na czas trwania postępowania, bowiem na jego przeprowadzenie czeka się kilka miesięcy.

Zażalenie i apelacja

Każda ze stron postępowania ma prawo do wnoszenia środków odwoławczych od orzeczeń sądu, jeśli jest z nich niezadowolona. W trakcie postępowania sąd wydaje postanowienia, od których można wnieść zażalenie. Natomiast na zakończenie procesu sąd wydaje wyrok, od którego można wnieść apelację.

Wniesienie jednego ze wskazanych wyżej środków sprawia, że wyrok (postanowienie) nie staje się prawomocny, toteż nie wywołuje skutków prawnych. Prowadzi to do tego, że postępowanie wydłuża się o kolejne kilka miesięcy (przy zażaleniu są to zwykle 3-4 miesiące, natomiast przy apelacji od 6 miesięcy do nawet roku).

Rozwód w dobie pandemii

Wybuch pandemii w 2020 roku znacząco wpłynął na przebieg postępowania sądowego. Sądy częściej korzystają z możliwości zobowiązania świadka do złożenia zeznań na piśmie oraz możliwości przeprowadzania rozpraw z użyciem narzędzi pozwalających na komunikację na odległość (rozprawa zdalna). Skorzystanie z tych możliwości może przyspieszyć postępowanie. 

Należy jednak pamiętać, że nagłe zachorowania stron, świadków lub sędziów mogą powodować odwołanie rozpraw, zatem nie należy oczekiwać, że rozwód zakończy się o wiele szybciej, niż miałoby to miejsce przed pandemią.

Pamiętaj, że:

• czas trwania rozwodu zależy od wielu czynników i może wynosić tak 3 miesiące, jak i 3 lata